Home » Archives by category » Адыгэбзэ (Page 6)
Лъэпкъ 1уэхухэм я лъабжьэр

Иджыблагъэ КъБР-м и Правительствэм и Унэм щызэхэтащ республикэм лъэпкъ зэхущытыкIэхэм я IуэхукIэ зэпымыууэ щы­­лажьэ лэжьакIуэ гупым я зэIущIэ. Ар ири­гъэкIуэкIащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и премьер-министр Гертер Иван.  Абы къыщаIэтар зы Iуэхугъуэщ – КъБР-м и лъэпкъ политикэм и концепцэм и проектым хэплъэнращ. ЗэIущIэр къыщызэIуихым, Гертер Иван къыхигъэщащ мы Iуэхум республикэм и дежкIэ егъэлеяуэ мыхьэ­нэшхуэ зэриIэр икIи зэхуэсахэм гу [...]

Продолжить чтение …
ЩытыкIэр зыхуэдэр тлъэгъуащ, жаIэр зэхэтхащ

Хамэ къэрал щыпсэу ди лъэпкъэгъухэм я IуэхухэмкIэ правительствэ комиссэм и зи чэзу зэIущIэр нэхъыщхьэу зытеухуауэ щытар УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым ФедерацэмкIэ и Советым и лIыкIуэхэр Сирие Хьэрып Республикэм зэрыщыIарщ, апхуэдэуи комиссэм и унафэхэр гъэзэщIа зэрыхъум тепсэлъыхьащ.   ЗэIущIэр ирегъэкIуэкI КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Ерчэн Темболэт ЗэIущIэр къызэIуихащ икIи иригъэкIуэкIащ КъБР-м и Правительствэм и [...]

Продолжить чтение …

  УзиIэу зыми семыфыгъуэ, узиIэу зыми семыиж Си гъатхэ дыгъэ къуэмыхьэж, Си гукъыдэж, си гурыфIыгъуэ, Дунейр уэрыншэм ныбгъуэхьэшт, УзиIэу зыми семыфыгъуэ. УзиIэу зыми семыиж — АбыкIи, си бзэ, уэрщ си щапхъэр…                                           Адыгэ тхыбзэм и махуэм,  Бемырзэ Мухьэдин и усэмкIэ къызэIуахам,  теу­хуа зэIущIэр Iэтауэ щIалэгъуалэм Бахъсэн къалэ щрагъэкIуэ­кIащ. Гъатхэм и япэ дыгъэ бзийхэр къыщызыкъуих [...]

Продолжить чтение …

 (Текст представлен в переводе Аднана Калмыкова, с сохранением оригинального варинта) Япэрей Дунейпсо адыгэбзэм теухуа зэхуэс

Продолжить чтение …

         ЗэрымыщIэкIэ тIощIрэ езанэм дыкъыхэхутами, дэ ди ныбжьхэм дыдейуэ (е дызейуэ) убж хъунур, шэч хэмылъу, етIощIанэ лIэщIыгъуэращ. Къедгъэблыжурэ нобэр къыздэсым псэкIэ кIэлъыгъэхуабэ зыхуэтщI ди лIэщIыгъуэ мыщхъуэмыфэрщ икIи щхъуэкIэплъыкIэрщ. Ухуейми щытхъу, ухуейми уб, – арат дэ Тхьэм къытхухихари, зэрыхъукIэрэ дипсэухьащ. Нэпкъыжьэхэр ди гъащIэхэм къатринащ.

Продолжить чтение …

   Зы Хэкум  ис адыгэхэмрэ   балъкъэрхэмрэ  ижь – ижьыж  лъандэрэ  къызэдогъуэгурык1уэ.   Щхьэусыгъуэ зэмыл1эужьыгъуэхэмк1э ар зэманым  п1алъэк1э  зэк1эщ1ичащ,    к1эрыхур  я  куэдами, абыхэм  «Бланэ  щалъху  мэк1уэж» – жыхуи1э  псалъэжьыр  ягъэпэжащ.

Продолжить чтение …

Ди бзэр зэфIэувэгъуей хъунукъым  Нобэ деплъмэ зы жылэ гуэри къэдгъуэтынкъым ибзэр итх, иужькIэрэ куэдрэ елэжьа нэужь зэримыгъэзэхуэжауэ. Зи бзэр бзэ мыхъунуэ зы жылэ закъуи бгъуэтынкъым фIэIуэхуу, хуэзэу игъэлажьэмэ.

Продолжить чтение …

Бзэщ1эныгъэм и разделхэр къатщтэмэ, лексикологиер зэхъуэк1ыныгъэ нэхъыбэ дыдэ здек1уэк1хэм ящыщ зыщ. Сыту жып1эмэ, гъащ1эм зеужь, хьэпшыпыщ1э куэд къожьэ, хьэпшыпыр къэдмыгъэсэбэпыж хъумэ, псалъэри дызыхуэмеиж мэхъу. Абы ипкъ итк1э къыхыдогъэк1 жьы хъуа псалъэхэр. Жьы хъуа псалъэхэр гупищу гуэшащ: историзмхэр, архаизмхэр,  анахронизмхэр.

Продолжить чтение …

Адыгэхэр (шэрджэсхэр), адыгэ (езыхэр зэрызэджэжыр), азыху (абхъазхэр къызэреджэр), касаг (осетинхэр къызэреджэр), кашаг (сванхэр къызэреджэр), черкези (куржыхэр къызэреджэр), черказо (шэшэнхэр къызэреджэр), черкесли (къэрэшейхэр, балъкъэрхэр къызэреджэр), шеркеш (нэгъуейхэр къызэреджэр), Урысей Федерацэм и Адыгей, Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэхэм  лъэпкъ нэхъыщхьэу  щыпсэу адыгейхэр, къэбэрдейхэр, шэрджэсхэр зыхыхьэ лъэпкъщ. Мы гупхэм нэмыщIкIэ нэгъуэщIхэри къыхобелджылыкI: абазэххэр, беслъэнейхэр, бжьэдыгъухэр, егъуэрыкъуейхэр, мамхэгъхэр, махуэшхэр, нэтыхъуейхэр, кIэмыргуейхэр, [...]

Продолжить чтение …